Không cần dụng cụ, không cần phép thử. Mũi và lưỡi là công cụ đáng tin nhất mà người mua có sẵn.
Chỉ cần biết chú ý vào đâu.
Mở nắp, để chai gần mũi vài giây rồi mới ngửi. Đừng hít mạnh ngay lần đầu.
Mật ong dú thật có mùi thơm nhẹ, phảng phất mùi hoa, kèm một chút chua thanh như men.
Mật pha đường thường nhạt mùi, hoặc có mùi đường nấu ngòn ngọt mà không có tầng hương.
Mùi cồn rõ như rượu nhẹ thì đó là mật đã lên men quá đà, không phải mật giả nhưng cũng không nên dùng.
Ở Đồng Nai, mật mang hương của chôm chôm và sầu riêng, nên người quen sẽ nhận ra dấu ấn vùng.
Lấy một chút bằng đầu thìa, để trên lưỡi vài giây thay vì nuốt ngay.
| Giai đoạn | Mật thật | Đáng hỏi |
|---|---|---|
| Chạm lưỡi | Chua dịu trước, ngọt sau | Ngọt gắt ngay lập tức |
| Giữa miệng | Hương hoa lan ra | Chỉ có vị ngọt phẳng |
| Hậu vị | Ngọt kéo dài, hơi chua | Tắt nhanh, đôi khi gắt cổ |
| Cảm giác | Mịn, không rít | Rít hoặc nhớt bất thường |
| Sau vài phút | Còn dư vị nhẹ | Không còn gì |
Đường pha vào cho vị ngọt ngay nhưng không tạo được tầng hương và hậu vị.
Mật thật có nhiều thành phần khác nhau, nên vị phát triển theo thời gian trên lưỡi: chua trước, ngọt sau, rồi hương hoa lan ra và còn đọng lại.
Đây là thứ khó làm giả nhất, và cũng là thứ người quen dùng nhận ra ngay.
Vì vậy nếm chậm quan trọng hơn nếm nhiều.
Nếm một chai đơn lẻ thì khó kết luận, vì không có gì để so.
Cách tốt hơn là nếm hai chai cùng lúc: một chai từ nơi mình tin và một chai đang nghi ngờ. Khác biệt lộ ra rõ hơn nhiều.
Hoặc mua nhiều lần từ cùng một nơi. Nếu đặc điểm nhất quán qua các đợt, và người bán giải thích được vì sao đợt này khác đợt trước, thì đó là dấu hiệu đáng tin.
Ở Mật Sạch, khách quen thường nhận ra được đợt nào thu mùa nào chỉ qua vị.
Miệng phải sạch. Vừa uống cà phê hay ăn đồ có vị mạnh thì nếm gì cũng lệch.
Nếm vào buổi sáng trước khi ăn là chuẩn nhất, hoặc ít nhất là súc miệng bằng nước lọc rồi chờ một lúc.
Nhiệt độ mật cũng ảnh hưởng. Mật vừa lấy từ tủ lạnh ra thì hương bị khoá lại, nếm thấy nhạt hơn thực tế. Để về nhiệt độ phòng rồi mới nếm.
Và đừng nếm nhiều loại liên tiếp. Sau hai ba lần thì lưỡi quen, khó phân biệt. Muốn so nhiều chai thì nghỉ giữa các lần, súc miệng bằng nước lọc rồi mới nếm tiếp.
Một chút bằng đầu thìa, để trên lưỡi vài giây rồi mới nuốt.
Hiếm. Mật ong dú thường chua dịu trước rồi ngọt sau.
Mật đã lên men quá đà. Không phải giả nhưng không nên dùng.
Nên nếm khi miệng sạch, không vừa ăn uống thứ có vị mạnh.
Sau vài lần nếm có ý thức thì phần lớn nhận ra được sự khác biệt.
Sản lượng thấp, giá không rẻ, có mùa hết hàng và vị lại chua. Vậy điều gì đã giữ người ta gắn bó lại qua nhiều năm liền.
Không ít khách sau vài mùa mua mật thì muốn tự nuôi thử vài tổ. Những điều nên biết trước khi bước hẳn sang phía bên kia.
Khi khách biết hỏi đúng câu, người bán buộc phải nắm rõ nguồn gốc. Vai trò của người mua trong việc giữ chất lượng chung.
Không phải ai cũng hợp, và nói thẳng điều đó thì tốt hơn cho cả hai bên. Vài trường hợp nên cân nhắc kỹ trước khi quyết mua.
Món quà hiếm và có câu chuyện, nhưng cũng là món dễ bị hiểu nhầm nhất. Kinh nghiệm từ cả phía người tặng lẫn người nhận.
Tổng hợp các hiểu nhầm hay gặp nhất và lý do thật đằng sau từng cái một. Phần lớn đều đến từ việc đem so với mật ong thường.
Tiêu chuẩn thế nào là mật ong dú sạch: quy trình thu, dụng cụ, lọc, chứa, kiểm nghiệm cơ bản, những cách làm ẩu khiến mật mất chất. Viết cho cả người nuôi lẫn người mua.